تحلیل ادبی کلمه طیبه لا اله الا الله
32 بازدید
مقطع: فوق لیسانس
نقش: نویسنده
نام استاد/نام دانشجو : محمد نادری
توحید، برجسته ترین گفتمان ادیان ابراهیمی و سرلوحه دعوت پیامبر اکرم به شمار می‏رود. همچنانکه هیچ موضوعی در آیات و روایات بدین پایه مورد تأکید و توجه قرار نگرفته است. از همین روی، پیامبر اکرم در آغازین روزهای رسالتش رستگاری را منوط به گفتن کلمه طیبه لا إله إلّا الله نمود. کلمه طیبه لا إله إلّا الله را می ‏توان از سویه ‏های گونه‏گونی بررسید و کاوید؛ عرفانی، فلسفی، کلامی، اصولی، فقهی و ... . در این رساله با رویکردی صرفاً زبان‏شناختی و زیباشناختی، تلاش شده است تا پرده از معنای پیدا و پنهان کلمه طیبه برداشته و جلوه‏ های ادبی و هنری بکر و فسونگر آن بازنموده شود. زیرا روشن است که بین تحلیل ادبی و معناداری پیوند تنگاتنگی وجود دارد. همچنانکه در این نوشتار بر غرر آیات و درر روایات و هنجارهای خرد پذیر ادبی به عنوان تنها رهیافت بنیاد نهاده شده است. گرچه پیشتر، کمابیش در این زمینه تحلیل‏ هایی صورت گرفته بود، لکن شماری از آنها دستخوش پیش‏فرض ‏ها شده بود و شماری دیگر تنها از یک زاویه مسأله را مورد مطالعه و پژوهش قرار داده بودند. بدین منظور، کلمه طیبه لا إله إلّا الله و سازه ‏های آن در پنج حوزه مورد مطالعه و پژوهش قرار گرفت: جایگاه ‏شناسی(بررسی در آیات و روایات)، ساخت‏ شناسی(بررسی لغوی و اشتقاقی و صرفی)، بافت ‏شناسی(بررسی نحوی)، زیبا‏شناسی(بررسی بلاغی)، آوا‏شناسی(بررسی تجویدی). از ویژگی ‏های بارز این پژوهش دامن نزدن به موضوعات کلیشه ‏ای، در نیامیختن مباحث، نگرش همه‏ سویه و نظام‏ واره به مساله، وحیانی نپنداشتن ایده ‏هامی‏باشد و تا جایی که در توان بوده، از انباشت کاوش‏های نازا و ناکارامد پرهیز شده است. همچنین تلاش بر آن بوده است که تحلیل ادبی کلمه طیبه لا إله إلّا الله بیشتر با مبانی نوین و الگوهای روزآمد انجام گیرد. چنانکه برخی از دیدگاه‏ ها نیز در بوته نقد و نظر قرار داده شده و گاه به چالش کشیده شده ‏اند.